Priprema i postupak uzimanja brisa urogenitalnih (mokraćno-polnih) organa kod žena

Klinički sindromi infekcije urogenitalnih organa kod žena najčešće uključuju: vulvovaginitis (upala stidnice i rodnice), uretritis (upala mokraćnog kanala) i cervicitis (upala grlića materice). Uzročnici infekcija sa najvećim značajem su: Streptococcus agalactiae (beta hemolitični streptokok grupe B) - posebno kod trudnica nakon 35. nedelje trudnoće, Chlamydia trachomatis, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Neisseria gonorrhoeae, gljivice - Candida vrste i parazit - Trichomonas vaginalis.
Uzorke za dijagnostiku infekcija urogenitalnih organa treba uzeti pre početka lečenja antibioticima, najranije 2 do 10 dana nakon prekida lečenja ili u toku terapije ukoliko ona nema efekta.
Bris vulve, vagine i cerviksa (stidnice, rodnice i grlića materice) za standardni mikrobiološki pregled

✔ Uzimanje brisa je potrebno raditi u laboratoriji ili drugoj zdravstvenoj ustanovi, od strane obučenih zdravstvenih radnika (poželjno ginekologa).

Najmanje dva dana pre uzimanja uzorka ne treba koristiti vaginalete (antibiotske ili druge vrste) i ne ispirati vaginu rastvorima.

Uzdržati se od seksualnih odnosa 24h pre uzimanja uzorka.

✔ Pre dolaska u laboratoriju/ordinaciju, izvršiti higijenu spoljnih genitalija blagim sapunom i toplom vodom.

✔ Bris vulve se uzima sterilnim pamučnim brisom, rotirajućim pokretima se prelazi preko sluznice, pazeći da se ne dotakne koža velikih usmina.

✔ Bris vagine i cerviksa uzorkuje se upotrebom spekuluma, instrumenta kojim se vrši razdvajanje zidova vagine kako bi se omogućio pristup unutrašnjem delu vagine i cerviksu.

✔ Sterilnim pamučnim brisom rotirajućim pokretima se prelazi preko sluznice zidova vagine da bi se uzorkovao prisutni sekret.

✔ Drugim sterilnim pamučnim brisom ulazi se oko 1 cm u cervikalni kanal i rotirajućim pokretima uzorkuje sekret.

✔ Dokazivanje prisustva beta hemolitičnog streptokoka grupe B radi se izmedju 35. i 37. nedelje trudnoće; pored brisa vagine može se uzeti i bris rektuma (pravog creva) i perineuma (medjice).

Uzorke na ambijentalnoj temperaturi treba što pre doneti na prijemni punkt laboratorije (do 2h od uzimanja), ukoliko to nije moguće bris čuvati na temperaturi 2-8ºC i doneti u roku od 24h. Poželjno je da bris bude uronjen u transportni medijum.

✔ Uzorke za parazitološki pregled na Trichomonas vaginalis (metodom mikroskopskog pregleda nativnog preparata), treba doneti na prijemni punkt laboratorije do 2h od uzimanja i za to vreme moraju biti na temperaturi 30-37ºC (npr. u džepu uz telo ili u transportnom termostatu). Uzorci ne smeju biti na ambijentalnoj temperaturi ili na temperaturi frižidera (2-8ºC).
Bris cerviksa i uretre za pregled na mikoplazmu (Mycoplasma hominis) i ureaplazmu (Ureaplasma urealyticum)

✔ Uzimanje brisa je potrebno raditi u laboratoriji ili drugoj zdravstvenoj ustanovi, od strane obučenih zdravstvenih radnika (poželjno ginekologa).

✔ Bris cerviksa uzorkuje se upotrebom spekuluma.

✔ Sluz i sekret sa spoljašnjeg dela cerviksa ili otvora uretre odstrani se sterilnim pamučnim brisom.

Drugim sterilnim brisom (specijalno namenjenim za ovu analizu, nikako sa transportnim gel mediumom) ulazi se u cervikalni ili uretralni kanal oko 1 cm i pokupi sekret.

Zatim se bris unosi u bočicu sa tečnim transportnim mediumom i bočica donosi u laboratoriju na ispitivanje (do 2h od uzimanja). Ukoliko to nije moguće bočicu čuvati na temperaturi 2-8ºC i doneti u roku od 48h.

Ako transportni medium nije dostupan na mestu uzimanja uzorka, potrebno je na ambijentalnoj temperaturi što pre doneti bris na prijemni punkt laboratorije (do 1h od uzimanja).
Bris cerviksa i uretre za pregled na hlamidiju (Chlamydia trachomatis)

✔ Uzimanje brisa je potrebno raditi u laboratoriji ili drugoj zdravstvenoj ustanovi, od strane obučenih zdravstvenih radnika (poželjno ginekologa).

✔ Bris cerviksa uzorkuje se upotrebom spekuluma.

✔ Sluz i sekret sa spoljašnjeg dela cerviksa ili otvora uretre odstrani se sterilnim pamučnim brisom.

Drugim sterilnim brisom (specijalno namenjenim za ovu analizu, nikako sa transportnim gel mediumom) ulazi se u cervikalni ili uretralni kanal oko 1 cm i blago se okreće u kanalu kako bi se što bolje sakupile epitelne ćelije sa uzročnikom.

Bris treba što pre doneti na prijemni punkt laboratorije, na ambijentalnoj temperaturi (do 1h od uzimanja). Ukoliko to nije moguće bris čuvati na temperaturi 2-8ºC i doneti u roku od 5 dana.
Rezultat mikrobiološkog pregleda uzoraka urogenitalnih organa

✔ Rezultat analize na prisustvo i broj bakterija dobija se za 24h ukoliko nisu prisutne patogene bakterije, odnosno 48–72h ukoliko jesu, u zavisnosti od toga da li je potrebno raditi i proširen antibiogram pored standardnog (osetljivost bakterija na antibiotike).

✔ Rezultat analize na prisustvo bakterijske vaginoze se dobija za 24h.

✔ Rezultat analize na prisustvo gonokoka se dobija za 24h.

✔ Rezultat analize na prisustvo i broj mikoplazme i ureaplazme se dobija za 48h, za ureaplazmu je moguće i za 24h.

✔ Rezultat analize na prisustvo hlamidije se dobija za 24h.

✔ Rezultat analize na prisustvo i broj Candida vrsta dobija se za 48h ukoliko nisu prisutne, odnosno 48–96h ukoliko jesu, u zavisnosti od toga da li je potrebno raditi i antimikogram (osetljivost gljivica na antimikotike).

✔ Rezultat analize na prisustvo Trichomonas vaginalis se dobija u toku istog dana od donošenja uzorka u laboratoriju.
Značaj beta hemolitičkog streptokoka grupe B u trudnoći


Bakterija Streptococcus agalactiae (beta hemolitični streptokok grupe B, BHS-B) je deo fiziološke flore creva i genitalnih organa žene. Obično je prisutan bez ikakvih simptoma, ali može uzrokovati i infekcije kod osoba sa oslabljenim imunitetom ili u trudnoći. To su infekcije kostiju i zglobova, sepsa, upala moždanica (meningitis), upala pluća, kože i drugih mekih tkiva.

Trudnice najčešće nemaju nikakve simptome bolesti, tako da mogu tokom porodjaja streptokok grupe B preneti na novorodjenče, koje je pod velikim rizikom od razvoja sepse, upale pluća i upale moždanica. Zato je od neizmerne važnosti da se u periodu od 35. do 37. nedelje trudnoće uradi analiza na njegovo prisustvo u vagini (rodnici), rektumu (pravom crevu) ili perineumu (medjici) i izvrši eliminacija antibiotskom terapijom.

Simptomi bolesti kod novorodjenčeta se mogu manifestovati tokom prvog dana po rodjenju ili tokom prve nedelje života u vidu:

• Groznice, otežanog sisanja, letargije (uspavanosti), plave (cijanotične) kože.